خب، تا اینجا تقریبا فهمیدیم که Object چی هست و الان دیگه می تونیم این مفهوم رو در برنامه نویسی گسترش بدیم. اگه تا حالا تو Windows برنامه نویسی کرده باشین این شانس رو داشتین که با Object آشنایی پیدا کردین، مثلا هرچیزی که در Windows می تونین قرار بدین مثل TextBox ها، ListBox ها، Button ها و ... یک Object است و مایکروسافت قبلا اینها رو برای شما نوشته و نیازی نیست که بدونین مثلا یک TextBox چطوری کار می کنه فقط کافیه یه سری چیزا مثل Set کردن Text Property ویا Set کردن Width Property اش رو بدونین.

در برنامه نویسی باید بین Class و Object فرق قائل شویم به این صورت که Class یک قالب است که تعریفی عمومی از یک Object ارائه می دهد به طور مثال یک Class می تونه رادیوی ماشین باشه، یعنی مفهوم ذهنی از رادیوی ماشین به این صورت که Class مشخص می کند که یک Object چه مشخصاتی باید داشته باشه تا بتونه یک رادیوی ماشین باشه.

Class members

قبلا گفتیم که یک Object دو جنبه داره : اینکه "چیکار می کنه" (چیزی که همه از Object می دونن) و اینکه "چگونه کار می کنه" (چیزی که مخفی است). در برنامه نویسی اینکه Object "چیکار میکنه" معمولا در اولین Instance به وسیله ی Method ها بیان می شود، Method ها بلوک های عملیاتی هستن که شما استفاده می کنین، در واقع Method طرز بیان #C برای Function هست. ( توضیح اینکه ما تو این بخش کد هامون رو با استفاده از #C می نویسیم و در بیشتر جاها توضیحی هم از ++C و Java می نویسیم) خب برگردیم سر بحث خودمون ... اینکه Object "چگونه کار می کنه" هم به وسیله ی Method ها و هم به وسیله ی هر Data (متغیر) که Object ذخیره می کنه بیان می شود که در Java و ++C این Data رو می گن memeber variable ولی ذر #C بهش گفته می شه field . پس یک Class به وسیله ی field ها و method هایش مشخص می شود. ( از این به بعد برای مشخص کردن هرچیزی که قسمتی از یک Class هست حالا می خواد field باشه method و یا هرچیز دیگه ای که در Class مشخص می شود از واژه ی member استفاده می کنیم. )

 تعریف کردن یک Class

بهترین راه برای فهمیدن اینکه چطور یک Class را کد کنیم اینه که یه مثال ببینیم

تو بخش های بعدی ما می خوایم یه Class ساده به اسم Authenticator درست کنیم . فکر می کنیم که وسط نوشتن یه برنامه ی بزرگ هستیم که در یه قسمتش لازمه که کاربران با زدن یک Password وارد سیستم بشن . Authenticator اسم Class ای هست که ما قراره بنویسیم تا این کار را انجام دهد و به بقیه برنامه کاری نداریم. Authenticator قراره به ما این امکانات رو بده : Set کردن Password جدید و چک کردن اینکه Password درست هست یا نه . کد #C اون به این صورت هست :

در #C کلمه ی کلیدی Class نشان می دهد که می خواهیم یک Class جدید رو تعریف کنیم، اسمی که بلافاصله بعد از Class میاد نامی است که برای اون Class می خوایم استفاده کنیم. بعدش هم که روند معمول تعریف Object که شامل متغیرها ( field ها ) و method ها هست که در آکولاد نوشته می شود که در این مثال تشکیل شده از یک field به اسم password و 2 تا method یکی ( )IsPasswordCorrect و دیگری ( ) ChangePassword .

در قسمت بعدی در ادامه ی این مباحث به Access Modifier ها (سطوح دسترسی) می پردازیم ...

از این پس سلسله مباحث آموزشی "از دانشجو به دانشجو" خواهیم داشت !!! هرکس چیزی بلده می تونه بیاد به بقیه هم یاد بده !

اصول Object Oriented Programming :

معمولا وقتی می خواهیم زبان جدیدی یاد بگیریم ، عمده ی وقتمان صرف یادگیری Syntax آن زبان می شود ؛ چه جوری متغیر تعریف کنیم ، چجوری روند اجرایی برنامه رو کنترل کنیم و ... با این وجود ، برای نوشتن یک Code خوب ، باید اصول و متدولوژی آن زبان را بلد باشیم. در برنامه هایی که از OOP استفاده می کنند ( مثل C# و ... ) ، باید بلد باشیم از ویژگی های OOP استفاده کنیم .

در OOP ما می خواهیم به راحتی تکه برنامه هایی قابل نگهداری و استفاده مجدد بنویسیم که می توانند مجموعا کارهای بسیار پیچیده ای را انجام دهند، با این وجود ساختار کلی یک برنامه ی Object Oriented با معادل عادی آن (Procedural Programming ) تفاوت بسیار دارد.

در اینجا به توضیح ماهیت Object خواهیم پرداخت و سپس از Inheritance (وراثت) خواهیم گفت که در واقع قلب OOP است. OOP متد بسیار قدرتمندیه . باهاش آشنا که بشید ، از خودتون می پرسید چجوری قبلا بدون اون Code می نوشتید ؟!

Object چیست ؟

در زندگی روزمره هرچیزی که به عنوان یک قطعه مادی شناخته می شود ، یک Object است. یک Object می تواند یک ماشین باشد، یک خونه، یک مداد یا یک تراول چک ! ما این مفهوم رو گسترش می دیم ؛ DataBase ، کامپیوتر و حتی شهر هم Object هستند ! این جوری فکر کردن نه تنها این توانایی را به ما می ده که دنیای واقعی را مدل سازی کنیم ، بلکه به وسیله ی اون ما می توانیم برنامه های بزرگ را به تکه های کوچک قابل مدیریت تجزیه کنیم .

ایده ی اصلی این نگرش از جعبه ی سیاه اومده ؛ در زندگی Object های زیادی هستند که شما از آنها استفاده می کنید ، اما مکانیزمشان را نمی دونید ؛ مثل رادیوی ماشین ، اکثر مردم نمی دونن که رادیوی ماشین چجوری کار می کنه اما می دونن چه کاری می کنه و چجوری ازش استفاده کنن ، از این گذشته می تونن اون رو کامل در بیارن و یکی یکی سر جاش بذارن . جعبه ی سیاه می گه : "بین کاری که چیزی انجام می ده و چجوری انجام می ده تفاوت هست ! " درضمن دوتا Object می تونن کار یکسانی رو به شکلهای مختلف انجام بدن.

طبعا جایگزینی یک Object با Object دیگه، اثراتی هم داره . رادیوهای ماشین شاید دکمه ها و Switch های مختلفی داشته باشن ، صداها را با کیفیت های مختلفی پخش کنن ، اما عملکرد اصلیشون یکیه . نکته ی مهم دیگر اینه که "رابط کاربر" همچنان بدون تغییره ( شما رادیوی ماشین را مثل بقیه ی وسایل برقی ماشین به برق وصل می کنید .)

اگر چیزهایی که تا الان گفتم رو فهمیده باشین ، کلیات OOP رو متوجه شده اید ، چون OOP اجرای این مفهوم ها در برنامه نویسی است ؛ شکستن هر برنامه به چندین تکه و طراحی کردن هر تکه برای اجرای بخش خاصی در برنامه ، به این می گن Object !

اگر به اینجوری برنامه نوشتن فکر کنید متوجه فواید بسیار آن خواهید شد ؛ معماری برنامه ها ملموس تر و قابل فهم تر خواهد شد. برنامه نوشتن آسان تر خواهد شد ، تیم های برنامه نویسی راحت تر کار می کنند ؛ هر کدوم از برنامه نویس ها روی یک Object کار می کنن . همه ی آنچه باید بدونن اینه که هر Object چه کاری رو انجام می ده و چجوری می شه بهش دسترسی پیدا کرد.

در قسمت بعدی در مورد" Object در برنامه نویسی" حرف خواهیم زد .

دوستان IT سلام !

از مدت ها قبل می دیدیم که تا چه اندازه فعالید و چه اندازه مایلید کارهای اجرایی انجام دهید . انجمن علمی کامپیوتر تا کنون با تکیه بر دانشجویان نرم افزار و سخت افزار فعالیت می کرده است . اکنون با کمک شما ، که پتانسیل بالایی از خود نشان داده اید ، می تواند سریعتر به اهداف خود برسد . از تمامی شما در همه ی زمینه ها دعوت به همکاری می کنم . جایتان در ACE خالی است .

وبسایت ما : http://ace.tju.ir

                                                                           با احترام

                                                                       سهراب صرافی

                                                          انجمن علمی کامپیوتر تهران جنوب

مصاحبه با استاد لطفعلی شمیرانی

روز حذف و اضافه است . وارد اتاق گروه سخت افزار که می شویم ، دختر و پسری را

می بینیم که التماس می کنند اسمشان را در لیست معماری کامپیوتر استاد لطفعلی قرار

بدهند ! استاد هم قول مساعد می دهد . کار همه را راه می اندازد . از جو اینچنین بر میاید

که از محبوب ترین استادان است . طبق قرار قبلی به اتفاق ایشان به اتاق گروه فناوری

اطلاعات می رویم . اتاقی دم گرفته با دو میز و دو صندلی . 2 ماه از اولین مصاحبه میگذرد.

رئیس دل پری دارد :   

-         فکر کنم اولین دانشجوهایی باشیم که وارد گروه IT شدیم

-         ( با خنده ) . بله .

-         خب ، بفرمایین تو این 6 ماه چیکار کردین .

-         والا 6 ماه که نیست . چیزی حدود 2 ماه و خورده ای . تو این چندماهی که از عمر گروه IT می گذره و متاسفانه به علت معضلاتی که تو دانشکده  وجود داره  و از دست ما هم خارج هست ، با مسئولین دانشکده  بسیار درگیری پیدا کردیم...

-         اگر می شه یه خورده شفاف تر بگین

-         همواره به ما میگن که نیرو نداربم ، امکانات نداریم و براتون آماده می کنیم ولی طول می کشه . یکی از چیزایی که من تو این چند ماه واقعا درگیرش هستم همینه . شما الان می بینین اینجا یه میزه - که حالا می شه ازش استفاده کرد - و یه میز به درد نخور ! اطاقی که به ما دادن قبلا کلاس بوده ، روی دیوارهاش نوشته هست و احتیاج به رنگ داره . من کلی نامه نوشتم ولی متاسفانه هنوز رنگ نکردن و فقط قول دادن که رنگ بشه . همین تجهیزاتی(!) که الان اینجا می بینین هم ، آخر وقت یه روزه 5 شنبه ما خودمون سرشو گرفتیم آوردیم ! ولی حالا امکانات جور می شه اما مهمترین معضلی ما که الان داریم کارشناس گروه هست که تو این چند وقته خیلی براش تلاش و دوندگی کردیم . 3-4 نفر رو هم انتخاب کردیم که بهمون بدن ولی هر دفعه به دلایلی ریاست دانشکده و معاونینش ، اون نیرو رو به ما ندادن و جای دیگه ازش استفاده کردن . باور کنید من هر هفته 4-5 دفعه با خود ایشون یا معاونینشون صحبت می کنم ولی اثری نداره .

-         بله انقدر کارشکنی ها  زیاد بوده که به گوش ما هم رسیده !

-         بله ، من واقعا متاسفم که همه ی انرژی گروه و مدیر گروه باید صرف مسائل پوچی بشه که همون اول باید آماده باشه . همیشه هم به ما میگن که نیرو نداریم و اولین نیرویی که برامون بفرستن یا خالی بشه برای شماست . ولی متاسفانه همیشه از این حرفها هست و هیچ کاره دیگه ای برامون صورت ندادن ! شاید برای شما خنده دار باشه ولی من 6 بار نامه نوشتم که برای این اطاق یه خط تلفن داخلی بدن و همیشه هم می گن باشه . دستورش اومده و حتی اگه شما نگاه کنین تو لیست شماره های داخلی هست ولی کو ؟ نیومدن وصل کنن ! من خیلی برنامه ها داشتم ولی این چند وقته همش درگیر این مسائل بودیم . البته خوشبختانه نگذاشتیم تو کارمون وقفه ایجاد بشه و ترم رو بستیم . سعی شد استادهای خوبی براتون بگیریم . من هم بسیار تاکید دارم که استادهای شما باید استادهای بسیار خوبی باشن . خوشبختانه می تونم بگم که تا اینجا به هدفمون رسیدیم ؛ همین الان من استادهای درسهای ترم بعد رو هم  براتون آماده کردم . اگه یه کم از این درگیری ها خلاص بشم می تونم کارهای فوق برنامه و پژوهشی مورد نظرمو براتون دیکته بکنم وانجام بدیم . ولی همونطور که گفتم بزرگترین معضل اینه که گروهمون کارشناس نداره و اگه همچین کسی باشه که از صبح شنبه تا عصر 5 شنبه اینجا باشه خیلی از کارها درست می شه ؛ به جای اینکه من به دنبال کارهای اداری پوچ باشم می تونم کارشناسم رو بفرستم . البته از حق نگذریم ؛ جای تشکر و قدردانی داره از کارشناس گروه سخت افزار خانم حسین زاده ، که این مدت واقعا به ما کمک کردن و مازاد بر کار خودشون امور ما رو انجام دادن . واقعا لطف کردن . من خودم با دکتر دادگر معاون آموزشی دانشکده و حتی یک مورد با آقای دکتر طبری ریاست واحد صحبت کردم . حالا قول هایی هم دادن ولی متاسفانه دیدگاه معاونین و ریاست دانشکده  -نمی دونم به ایرانشهر منعکس میشه یا نه- دیدگاه خوبی نسبت به رشته های کامپیوتر و IT نیست . چون اکثرا مسئولین از رشته های دیگه هستن  بیشتر به رشته های خودشون بها می دن . مثلا بعضی رشته ی شیمی هستن و بیشتر به شیمی توجه نشون می دن . موارد دیگه ای هم هست ... انشاالله که این مشکلات حل بشه .

-         بله ... اگه میشه در مورد استادهای جدید توضیح بدین

-         ببینید آقای دکتر سرشار دانشجوی دکترا هستن و استاد بسیار خوبی هستن . شما بعدا متوجه توانایی ها و قابلیتهای ایشون میشید . علاوه بر اینکه از لحاظ علمی بسیار پر هستن ، آدم بسیار با هوشی هم هستن . من 7-8 ساله که ایشون رو کاملا می شناسم . آقای مهندس زهرایی هم که اینجا باهاشون همکار بودیم و من ایشون رو میشناسم . با توجه به اینکه درس ریاضیات گسسته درس تخصصی برای شما محسوب نمی شه و چون Base ریاضی داره ، می تونه جزو درسهای پایه تون باشه . البته اساتید دیگری هم بودن که من از بیرون دانشگاه انتخاب کرده بودم . ولی با توجه به اینکه این درس پایه محسوب می شه و اقای مهندس زهرایی هم توی این درس نسبت به بقیه کسانی که اینجا بودن بهتر هستن (با پرس و جو هایی که من کردم ) و کلا از اساتید خوب توی این درس محسوب می شن ، ما صلاح دیدیم که ایشون رو انتخاب کنیم . من دوست دارم که دروسی که برای رشته مون هست رو خودمون ارائه بدیم . خوش شانسی که داریم اینه که کد درسهامون با کد دروس نرم افزار متفاوت است . این یه حسنه ؛ برای اینکه ما رو آزاد میگذاره که خودمون درسهامون رو ارائه بدیم . البته صحبتهایی بود که یه سری از دروس شما رو گروه نرم افزار باید ارائه بده . اما چون من دوست ندارم ، این موضوع رو با مسئول دفتر برنامه ریزی اون زمان صحبت کردم و مشکل حل شد . البته گروه نرم افزار هم به ما کم لطفی کرد و قرار شد که ما کاملا مستقل و بدون اتکا به هیچ گروهی دروسمون رو ارائه می کنیم . ایده ی اصلی خود من هم همین هست ؛ تمامی دروس رشته ی IT توسط خود گروه IT ارائه بشه که انشا الله این کار رو انجام میدیم . اون چیزی که مدنظر من هست و دوست دارم یه هم رشته ای هاتون اعلام کنید این هست ما فقط به دنبال کیفیت هستیم و من هدفم اینه که رشته ی IT تهران جنوب جزو بهترین رشته های IT توی دانشگاه های سراسری و آزاد بشه و چیز دور از دسترسی نیست و رویایی فکر نمی کنیم ..............

ترم اول با تمام خصوصیاتش چه خوب، چه بد  تمام شد . شاید حالا نقد و بررسی  نقاط ضعف و قدرت درس مبانی کامپیوتر ، بتواند به بازدهی بهتر کار در این ترم کمک کند .

جا دارد در همین ابتدای بحث از استاد مبانیمان، آقای درویشی ، تشکر کنم . چون علی رغم مشغله زیادشان ، احساس مسئولیت را هیچگاه فراموش نکردند و همیشه یادگیری بچه ها ( و دانشجو شدن ) را در صدر اهداف خود جای دادند . ولی خوب ، حجم درس زیاد بود و زمان کم .

از آنجائی که هیچ کاری بی نقص نیست و دیکتۀ نانوشته غلط ندارد ، کندی کار در ابتدا - که نتیجه ی آن مواجه شدن با کمبود زمان کافی برای تدریس و بررسی مباحث پایانی و یا حتی اضافه تر بود - نمره ای منفی محسوب می شود . همچنین می توان اشاره ای به کوتاهی در امر تشویق ، برای انجام پروژه کرد . پروژه می توانست اینقدر در حاشیه قرار نگیرد و نقش پر رنگ تری به خود بگیرد . همان گونه که خود ایشان هم می گفتند ، بدون انجام پروژه ، برنامه نویس به جایی نمی رسد .

این ترم حداقل می توانیم با دیدی بازتر، از تکرار این گونه نقایص جلوگیری کنیم و نقد ها و پیشنهادات خود را فقط به آخر ترم موکول نکنیم . در طول ترم از پیشنهادها ، انتقادات و عقاید یکدیگر برای بهبود بخشیدن به شرایط  بهره ببریم .

با امید بهبود مستمر